KARGO BEDAVA
4.8 (214 yorum)
99,00 TL KDV Dahil

İYON YÜKÜ VE YÜKSELTGENME BASAMAĞI

Bir atomun elektron alması veya vermesi sonucu aldığı değere iyon yükü denir. Bir atom elektron veriyor ise değerliği artıyor demektir.

İyon:  (+)  veya  (–)  yüklü atom ya da atom gruplarına iyon denir.

Katyon:  (+)  yüklü atom ya da atom gruplarına katyon denir. (Na+1, Mg+2, NH4+1, … )

+1 yüklü

+2 yüklü

H

Hidrojen

Be

Berilyum

Li

Lityum

Mg

Magnezyum

Na

Sodyum

Ca

Kalsiyum

K

Potasyum

Ba

Baryum

Ag

Gümüş

Zn

Çinko

Cu

Bakır

Ni

Nikel

Hg

Civa

Cu

Bakır

 

 

Hg

Civa

 

 

Pb

Kurşun

+3 yüklü

Sn

Kalay

Al

Alüminyum

+4 yüklü

Cr

Krom

Sn

Kalay

Fe

Demir

Pb

Kurşun

Anyon: (-) yüklü atom ya da atom gruplarına anyon denir. (F-1, Cl-1, O-2, N-3, NO3-1, SO4-2, …)

 

– 1 yüklü

– 2 yüklü

F

Flor

O

Oksit

Cl

Klor

S

Sülfür

Br

Brom

SO4

Sülfat

I

Iyot

SO3

Sülfit

OH

Hidroksil

CrO4

Kromat

NO3

Nitrat

CO3

Karbonat

ClO3

Klorat

Cr2O7

Dikromat

MnO4

Permanganat

– 3

HSO4

Bisülfit

P

Fosfor

CN

Siyanür

N

Azot

 

 

PO4

Fosfat

Yükseltgenme Basamağı

Atom grupları içerisinde yer alan elementlerin aldığı veya verdiği elektron sayıları her zaman net değildir. Bu nedenle atom gruplarındaki elementlerin aldığı veya verdiği elektron sayısına yükseltgenme basamağı denir.

Örnek: Aşağıdaki bileşiklerde yer alan elementlerin değerliklerini bulunuz? (NaI, K2O, BaCl2, Al2S3)

Yükseltgenme Basamaklarının Hesaplanması:

Yükseltgenme Basamaklarının hesaplaması aşağıdaki kurallara göre yapılır.

1.  Serbest haldeki tüm elementlerin değerliği sıfırdır.

2.  Sabit değerlikli metaller bileşiklerinde her zaman aynı değerliği alırlar. (1A=+1, 2A=+2, 3A=+3…)

3.  Oksijen atomu;

  • OFbileşiğinde (+2)
  • Peroksitlerinde (-1) (H2O2, Na2O2, CaO2…)
  • Diğer tüm bileşiklerde (-2) değerliğini alır.

4.  Hidrojen atomu;

  • Hidrürlerinde (-1) değerlikli ( NaH, KH, CaH2…)
  • Diğer tüm bileşiklerinde (+1) değerliklidir.

5.  Halojenler (7A Grubu elementleri);

  • Oksijensiz bileşiklerinde (-1) değerliklidir.
  • Oksijenli bileşiklerinde  (+1…+7) değişken değerliklerini alırlar.
  • Flor tüm bileşiklerinde  sadece (-1) değerliğini alır.

6.  Bileşiklerin değerliklerin toplamı sıfıra eşitlenerek değerliği bilinmeyen elementlerin değerlik hesaplaması yapılır.

7.  Köklerin değerliklerin toplamı iyon yüküne eşitlenerek değerliği bilinmeyen elementlerin değerlik hesaplaması yapılır.