KARGO BEDAVA
4.8 (214 yorum)
99,00 TL KDV Dahil

DGS Türkçe Genel Ve Özel Anlamlı Sözcükler Konu Anlatımı

Sitemizin bu bölümünde DGS Türkçe  Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler konusunu anlatacağız. DGS Türkçe Eğitim Setini sahip olarak, uzman kadromuz ile hazırlanan DGS Türkçe Eğitim Setimde konu anlatımı, bütün konuya ait soru çözümlerini, çıkmış soru çözümleri, çıkabilecek sorularını rahatlıkla bulabilirsiniz.

Söylenişte tekil olmasına rağmen aynı türdeki bütün varlıkları anlatan kelimelerdir. Yani o kelime söylendiği vakit anlam olarak aynı türdeki tüm varlıkları ifade eder. Bu özelliği taşıyan kelimeler genel anlamlı sözcükler denir.

Sadece bir varlığı anlatan sözcüklere özel anlamlı sözcükler denir.

Buradan hareketle genel anlamlı sözcüklerin kullanıldığı cümleler, genel; özel anlamlı sözcüklerin kullanıldığı cümleler ise özel anlamlı yargı içerir.

Örnekler:
Geri kalmış ülkelerde spora hiç önem verilmez. (Genel Anlamlı)
Hindistan, futbola hiç önem vermeyen bir ülkedir. (Özel Anlamlı)

Dünyada en çok satan kitaplar, romanlardır. (Genel Anlamlı)
Ülkemizde en çok satan kitap türü, polisiye romanlardır. (Özel Anlamlı)

ÖZEL ANLAMLI, GENEL ANLAMLI KELİMELER
Sözcüklerin özel ve genel anlamlığı karşıladıkları kavramların kapsamlılığıyla ilgilidir.
Anlamları sınırlı olan, kavramları tek tek ya da küçük parçalar halinde gösteren sözcükler özel anlamlıyken, aralarındaki ortak özelliklere göre daha çok varlığı gösteren, aynı türden kavramları topluca düşündüren sözcükler genel anlamlıdır.

Söylenişte tekil olmasına rağmen aynı türdeki bütün varlıkları anlatan kelimelerdir. Yani o kelime söylendiği vakit anlam olarak aynı türdeki tüm varlıkları ifade eder. Bu özelliği taşıyan kelimeler genel anlamlı sözcükler denir.

Sadece bir varlığı anlatan sözcüklere özel anlamlı sözcükler denir.
Sözcüğün bir türün tamamı için kullanılmasına genel anlam, o türün sadece bir ya da birkaç örneğine işaret edecek şekilde kullanılmasına da özel anlam denir.
Aynı türden varlıkları anlatan sözcükler, genel anlam denir.
Aynı türden sadece bir tek varlığı tanıtan sözcükler, özel anlam denir.
Genel anlamlı bir sözcük, cümle içinde genel anlamıyla da dar anlamıyla da kullanılabilir.

Örnekler:
Çocuk kitabı elinden düşürmüyor.

Kitabın insana yararı vardır.
Cümlelerindeki kitap kelimesini inceleyelim:

1. cümlede bir tane kitaptan bahsedilmektedir. (Özel Anlamlı)

2. cümlede ise tüm kitaplar anlatılmaya çalışılmaktadır. (Gene Anlamlı)

Köpek sadık bir dosttur. (genel – Tüm köpekler için geçerli)

Köpek huysuzlanıyor. (özel – Bir köpek için geçerli)

Köpeklerin mamasını verdi (özel – Birkaç köpek için geçerli)

Genelden Özele Anlatım, Sıralama; Özelden Genele Anlatım, Sıralama

Birbirleriyle ilgili bazı varlıkları - kavramları anlatan sözcükler, birbirinin anlamını kapsayacak biçimde "genel" ya da "özel" (dar) anlam taşıyabilir. Böyle sözcüklerin cümledeki sıralanışıyla "özelden genele" ya da "genelden özele" bir anlatım ortaya çıkar.

Genelden Özele anlatım, sıralama:
Cümlede önce genel kapsamlı bir sözcük sonra da o sözcüğün kapsamındaki bir başka sözcük söylenirse genelden özele sıralama yapılmış olur.

Yani önce genel sonra özel söylenecek.

Örnekler:
Varlık, bitki, ağaç, çam, karaçam (Genelden özele)

Konut, apartman, daire, oda, (Genelden özele)

Uzay, Dünya, Türkiye, Ankara

Varlık – bitki – meyve – muz

Derslerden en çok Türkçeyi severim.

Petrol ürünlerinden benzine zam geldi (petrol ürünleri – benzin)

Özelden genel anlatım, sıralama:

Eğer önce dar kapsamlı söylenirse o zaman da özelden genele sıralama yapılmış olur.

Yani önce (bilgi yelpazesi.net) özel sonra genel söylenecek.

Örnekler:
Portre, resim, sanat (Özelden genele)

Harf – Hece – Kelime – Paragraf – Türkçe – Ders

Muz – meyve – bitki - varlık

Ankara, Türkiye, Dünya, Uzay

Amcalar, dayılar, teyzeler, halalar; tüm akrabalar geldi. (Özelden genele)

Tiyatro en sevdiğim sanat dalıdır. (tiyatro – sanat dalı)